Yangın Kapısı Kapanmıyorsa İlk Olarak Hangi Noktalar Kontrol Edilir?
Yangın kapısının açık kalması, kapanırken kasaya oturmaması veya kilit karşılığına ulaşmadan durması, günlük kullanım sırasında fark edilebilen önemli bir arızadır. Özellikle yangın merdiveni, yangın güvenlik holü ve kaçış güzergâhlarında bulunan kapıların kendiliğinden kapanmasını sağlayan sistemlerin düzgün çalışması gerekir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'te kaçış merdiveni ve yangın güvenlik holü kapılarının kendiliğinden kapanan düzeneklerle donatılması öngörülmektedir.
Yangın kapısı kapanmıyorsa doğrudan kapıyı değiştirmek yerine öncelikle arızanın hangi bölümden kaynaklandığının belirlenmesi gerekir. Bazen sorun yalnızca kapı kapatıcı ayarından kaynaklanırken, bazı durumlarda menteşe, kasa, kilit karşılığı, kapı kanadı veya fitillerin kontrol edilmesi gerekebilir.
Yangın Kapısı Neden Kapanmaz?
Bir yangın kapısının kapanmamasının birden fazla nedeni olabilir. Kapının kullanım sıklığı, binanın yaşı, kapının montaj durumu ve kullanılan donanımlar arızanın oluşmasında etkili olabilir.
En sık kontrol edilen bölümler şunlardır:
- Kapı kapatıcı
- Menteşeler
- Kapı kanadı
- Kasa
- Kilit ve kilit karşılığı
- Yangın kapısı fitilleri
- Panik bar
- Kapı kolu
- Kapı bağlantı elemanları
- Çift kanatlı kapılarda kanat sıralayıcı
- Kapı ile zemin arasındaki mesafe
Bu parçaların tamamının aynı anda arızalı olması gerekmez. Öncelikle kapının hareketi gözlemlenerek sorunun hangi noktada ortaya çıktığı belirlenmelidir.
İlk Kontrol: Kapı Kapatıcı
Yangın kapısı kapanmıyorsa ilk bakılması gereken parçalardan biri kapı kapatıcıdır.
Kapı kapatıcı, kanadı açıldıktan sonra kontrollü şekilde kapalı konuma getiren mekanizmadır. Kapatıcı yeterli kuvveti oluşturamıyorsa kapı son noktaya kadar ilerlemeyebilir.
Kapatıcının kontrolünde şu noktalar incelenebilir:
- Kapının kapanma hareketi
- Kapanma hızının değişip değişmediği
- Kapatıcı gövdesinde yağ kaçağı olup olmadığı
- Bağlantı vidalarının gevşeyip gevşemediği
- Kol mekanizmasının bağlantısı
- Kapanma sırasında anormal ses bulunup bulunmadığı
Kapı kapatıcıda yağ kaçağı veya mekanik hasar bulunuyorsa yalnızca ayar yapmak yeterli olmayabilir. Bakım ve onarım sırasında parçanın durumuna göre ayar, onarım veya değişim değerlendirilmelidir. Yangın kapısı bakımında kapatıcı çalışma durumu, kapanma hızı, bağlantılar ve yağ kaçakları kontrol edilen başlıca unsurlar arasındadır.
Kapı Kapatıcı Ayarı Kontrol Edilir
Bazı kapılar tamamen kapanmak yerine son birkaç santimetrede yavaşlayarak açık kalabilir. Bu durumda kapatıcı ayarının kontrol edilmesi gerekir.
Ancak kapatıcıyı gelişigüzel şekilde sertleştirmek doğru değildir. Kapının gereğinden hızlı kapanması kullanıcı güvenliği açısından sorun oluşturabilir; çok yavaş kapanması ise kapının tam olarak kilitlenmesini engelleyebilir.
Bu nedenle ayarın kapının mevcut donanımı ve kullanım koşulları dikkate alınarak yapılması gerekir.
Menteşeler İncelenir
Kapı kapatıcı sağlam olmasına rağmen kapı kapanmıyorsa menteşeler kontrol edilmelidir.
Menteşelerde;
- Gevşeme
- Aşınma
- Eğilme
- Bağlantı problemi
- Pimlerde deformasyon
- Kapı kanadında aşağı veya yana doğru düşme
gibi durumlar meydana gelebilir.
Menteşe tarafındaki küçük bir bozulma bile kapının kasaya düzgün oturmasını engelleyebilir.
Kapı Kanadı Kasaya Sürtüyor mu?
Yangın kapısı kapanmıyorsa kapı kanadının kasa ile temas ettiği noktalar kontrol edilmelidir.
Kapı açılıp kapatılırken;
- Üst köşede,
- Alt köşede,
- Kilit tarafında,
- Menteşe tarafında
sürtme olup olmadığı gözlemlenebilir.
Kanadın kasaya sürtmesi, kapının sonuna kadar kapanmasını engelleyebilir.
Bu durum özellikle kapının zaman içerisinde sarkması, menteşelerin gevşemesi veya kasada meydana gelen deformasyonlar sonucunda ortaya çıkabilir.
Kasa Hizası Kontrol Edilir
Yangın kapısının düzgün çalışabilmesi için kasa ile kanadın birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Kasa zaman içerisinde deformasyona uğramışsa veya montaj sırasında yeterli hizalama yapılmamışsa kapı kanadı düzgün hareket etmeyebilir.
Bu nedenle kapanmayan bir yangın kapısında yalnızca kapı kanadına bakmak yerine kasa da kontrol edilmelidir.
Özellikle kapının bir bölümü kasaya temas ederken diğer bölümünde boşluk oluşuyorsa kasa ve kanat arasındaki hizanın uzman tarafından incelenmesi gerekir.
Kilit ve Kilit Karşılığı Kontrol Edilir
Kapı kapanıyor gibi görünmesine rağmen kilitlenmiyorsa kilit sistemi ve karşılık bölümü kontrol edilmelidir.
Kapı kanadı kasaya ulaştığında kilit dili karşılık bölümüne düzgün şekilde girmelidir.
Karşılığın konumunda meydana gelen küçük bir kayma bile kapının tam olarak kapanmasını engelleyebilir.
Bu durumda:
Kapı hareketi → kasa → kilit dili → kilit karşılığı
birlikte değerlendirilmelidir.
Sorunun yalnızca kilit mekanizmasından mı yoksa kapı kanadının hizasından mı kaynaklandığı belirlenmeden parça değiştirmek doğru olmayabilir.
Yangın Kapısı Fitilleri Kontrol Edilir
Yangın kapılarında kullanılan fitiller de kontrol edilmesi gereken önemli parçalardandır.
Fitilin;
- Yerinden çıkması
- Şişmesi
- Sertleşmesi
- Deforme olması
- Yanlış şekilde yerleştirilmesi
- Kasa içerisinde sıkışması
kapının kapanma hareketini etkileyebilir.
Özellikle kapı kapanırken belirli bir noktada direnç oluşuyorsa fitillerin durumu incelenmelidir.
Fitiller yangın kapısı sisteminin bütünlüğünde önemli bir tamamlayıcıdır ve bakım sırasında yıpranma, eksiklik ve deformasyon açısından kontrol edilir.
Panik Bar Kontrol Edilir
Yangın kapısında panik bar bulunuyorsa bu mekanizma da kontrol edilmelidir.
Panik barın kapı kanadını etkileyen mekanik bölümlerinde sorun olması, kilit dilinin düzgün hareket etmesini engelleyebilir.
Özellikle kapı açılıyor ancak tekrar kapandığında kilitlenmiyorsa panik bar ile kilit mekanizmasının birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Panik barın gereksiz şekilde sıkılması veya mekanizmanın uygun olmayan yöntemlerle değiştirilmesi, kapının kullanımını olumsuz etkileyebilir.
Çift Kanatlı Yangın Kapılarında Ek Kontrol Yapılır
Çift kanatlı yangın kapıları tek kanatlı kapılara göre daha fazla mekanik parçanın birlikte çalışmasını gerektirebilir.
Bu kapılarda;
- Aktif kanat
- Pasif kanat
- Kilitleme mekanizması
- Menteşeler
- Kapı kapatıcılar
- Kanat sıralayıcı mekanizma
- Karşılıklar
birlikte kontrol edilmelidir.
Kanatlardan biri diğerinden önce kapanıyorsa veya iki kanat birbirine çarpıyorsa sorunun kanat sıralama mekanizmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı incelenmelidir.
Kapı Zemine Sürtüyor mu?
Yangın kapısının alt bölümünün zemine sürtmesi de kapanmayı engelleyebilir.
Özellikle zemin kaplaması sonradan yenilendiyse seramik, mermer veya başka bir kaplamanın yüksekliği değişmiş olabilir.
Bu nedenle kapının alt kısmı ile zemin arasındaki durum kontrol edilmelidir.
Ancak yangın kapısının altındaki boşluğun rastgele büyütülmesi veya kapı kanadının gelişigüzel kesilmesi doğru bir onarım yöntemi değildir. Kapının teknik yapısını ve yangın performansını etkileyebilecek müdahaleler uzman değerlendirmesi olmadan yapılmamalıdır.
Kapı Açık Tutma Mıknatısı Varsa Kontrol Edilir
Bazı yapılarda yangın kapıları normal kullanım sırasında elektromanyetik veya benzeri kapı tutucularla açık tutulabilir ve yangın algılama sistemi devreye girdiğinde serbest bırakılarak kapının kapanması sağlanabilir.
Bu sistem kullanılan yapılarda kapının neden açık kaldığının ayrıca belirlenmesi gerekir.
Yönetmelik, yangın sırasında kapanması gereken yangın kapılarını açık tutan elektromanyetik kapı tutucu ve benzeri cihazların yangın durumunda serbest bırakılmasını öngörmektedir.
Dolayısıyla kapının açık kalması her zaman mekanik bir kapı arızası anlamına gelmez. Kullanılan kapı tutma sisteminin çalışma şekli de incelenmelidir.
Kapı Kapanıyor Fakat Tam Oturmuyorsa
Bazı durumlarda kapı ilk bakışta kapanıyor gibi görünür ancak kilit tam olarak devreye girmez.
Bu durumda özellikle;
- Kilit dili
- Karşılık yuvası
- Kapı kanadı hizası
- Menteşeler
- Kasa
- Fitiller
- Kapı kapatıcı
kontrol edilmelidir.
Yangın kapısının yalnızca “kapalı görünmesi” yeterli değildir. Kapının kullanım yerine göre gerekli kapanma ve kilitleme düzeninin düzgün çalışması gerekir.
Yangın Kapısında Rastgele Ayar Yapılmamalıdır
Yangın kapısı, sıradan bir iç oda kapısı gibi değerlendirilmemelidir.
Kapı kapatıcıyı aşırı sıkmak, fitili sökmek, menteşeyi değiştirmek, kilit karşılığını gelişigüzel taşlamak veya kapı kanadını kesmek gibi işlemler kapının çalışma şeklini değiştirebilir.
Özellikle yangın merdiveni ve yangın güvenlik holü kapılarında kapının kendiliğinden kapanması ve duman sızdırmazlık gibi özellikler mevzuat açısından önem taşımaktadır.
Bu nedenle arızanın kaynağı belirlenmeden parçaların değiştirilmesi veya kapının üzerinde geri dönüşü olmayan işlemler yapılması uygun değildir.
Yangın Kapısı Tamirinde Kontrol Sırası Nasıl Olmalıdır?
Profesyonel bir kontrolde genel olarak şu sıra izlenebilir:
1. Kapının hareketi gözlemlenir.
Kapı nerede duruyor, nerede sürtüyor veya hangi noktada kapanmıyor belirlenir.
2. Kapı kapatıcı kontrol edilir.
Kapanma hareketi, bağlantılar, ayarlar ve mekanik durum incelenir.
3. Menteşeler kontrol edilir.
Gevşeme, aşınma ve kanat hizası değerlendirilir.
4. Kasa ve kanat kontrol edilir.
Sürtme, deformasyon ve hizalama problemleri araştırılır.
5. Kilit karşılığı kontrol edilir.
Kilit dilinin karşılığa doğru şekilde oturup oturmadığı incelenir.
6. Fitiller kontrol edilir.
Deformasyon, sertleşme, şişme veya yerinden çıkma olup olmadığına bakılır.
7. Panik bar ve diğer donanımlar incelenir.
Varsa panik barın kilit mekanizmasıyla birlikte çalışması kontrol edilir.
8. Çift kanatlı kapılarda kanat sıralaması kontrol edilir.
9. Kapının tekrar tekrar açılıp kapanmasıyla çalışma testi yapılır.
Bu kontroller sonucunda arızanın ayar, bakım, parça değişimi veya daha kapsamlı bir onarım gerektirip gerektirmediği belirlenebilir.
Yangın Kapısı Tamiri Ne Zaman Gerekir?
Kapının kapanmaması sürekli tekrar ediyorsa, kapı kapatıcı görevini yerine getirmiyorsa, kanat kasaya sürtüyorsa, menteşelerde aşınma varsa veya kilit sistemi çalışmıyorsa servis müdahalesi gerekebilir.
Bazı durumlarda yalnızca ayar yapılması yeterli olabilir. Bazı durumlarda ise kapı kapatıcı, menteşe, kilit, panik bar veya başka bir parçanın değiştirilmesi gerekebilir.
Kapının teknik bütünlüğünü etkileyen ciddi deformasyonlarda ise yalnızca küçük bir ayar yapmak yerine kapının genel durumunun değerlendirilmesi gerekir.
İstanbul Yangın Kapısı Tamir ve Servis
İstanbul'da yangın kapısı kapanmıyor, zor kapanıyor, kasaya sürtüyor veya kilitlenmiyorsa öncelikle arızanın kaynağının belirlenmesi gerekir.
İstanbul Yangın Kapısı Tamir Servis kapsamında; yangın kapısı kapatıcıları, menteşeler, kilitler, panik barlar, kapı fitilleri, kasalar, kapı kanatları ve ilgili mekanik bağlantılar kontrol edilerek sorunun kaynağı belirlenebilir.
Yangın kapısı bakım ve onarımında amaç yalnızca kapının kapanmasını sağlamak değil, kapının kullanım amacına uygun şekilde çalışmasını sağlamaktır.
Yangın kapınız kapanmıyorsa, zorlanarak kapatmak veya parçaları gelişigüzel değiştirmek yerine profesyonel kontrol yaptırmanız daha doğru olacaktır.
İstanbul Yangın Kapısı Tamir Servis – Yangın Kapısı Tamiri, Onarımı, Bakımı ve Parça Değişimi
Ücretsiz keşif ve servis bilgisi için iletişime geçebilirsiniz.